Tarık Akan (Tarık Tahsin Üregül) (1949 – 2016)
Asıl adı Tarık Tahsin Üregül olan Tarık Akan, 13 Aralık 1949 tarihinde İstanbul’da dünyaya geldi. Türk sinemasının unutulmaz oyuncularından biridir. Ailesinin kökenleri Gümüşhane’ye dayanmaktadır, ancak birkaç kuşaktır İstanbullu oldukları belirtilmiştir. Subay olan babasının görevi nedeniyle Erzurum Dumlupınar İlkokulu’nda başladığı ilköğrenimini Kayseri’de sürdürdü. Babasının emekliliğinin ardından ailesiyle İstanbul Bakırköy’e taşındı ve ortaokul ile liseyi burada tamamladı. Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü ve İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü’nden mezun oldu.
Sinema kariyerine başlamadan önce Bakırköy’deki plajlarda cankurtaranlık ve işportacılık gibi işler yaptı. 1970 yılında Ses Dergisi’nin düzenlediği Sinema Artist Yarışması’nı kazanarak dikkatleri üzerine çekti. 1971 yılında “Solan Bir Yaprak Gibi” filmiyle oyunculuk kariyerine ilk adımını attı.
1970’li yılların ilk yarısında Ertem Eğilmez filmlerindeki rolleriyle, özellikle “Hababam Sınıfı” serisindeki ‘Damat Ferit’ karakteri ve “Mavi Boncuk”, “Sev Kardeşim”, “Ah Nerede”, “Tatlı Dillim”, “Yalancı Yarim” gibi romantik komedi filmlerindeki yakışıklı jön rolleriyle büyük bir popülerlik kazandı.
Ancak 1977 yılından sonra sinema anlayışında önemli bir değişiklik yaparak bıyık bıraktı ve toplumsal mesajlar içeren, daha ciddi roller üstlenmeye başladı. Bu dönemde “Maden” (1978), “Sürü” (1978), “Adak” (1979) gibi filmlerde rol aldı. Özellikle Zeki Ökten ve Şerif Gören’in yönettiği, Yılmaz Güney’in senaryosunu yazdığı “Yol” (1982) filmiyle uluslararası alanda büyük başarı kazandı; film Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye ödülünü aldı ve Tarık Akan da En İyi Erkek Oyuncu kategorisinde aday gösterildi. “Pehlivan” (1984) filmiyle Berlin Film Festivali’nde Gümüş Ayı Mansiyon ödülü aldı. Kariyeri boyunca Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde 7 kez En İyi Erkek Oyuncu ödülü alarak bu alanda bir rekor kırmıştır (“Suçlu” – 1973, “Maden” – 1978, “Adak” ve “Sürü” – 1980, “Pehlivan” – 1984, “Üçüncü Göz” – 1989, “Karartma Geceleri” – 1990, “Gülüm” – 2003). Toplamda 111 sinema filmi ve 4 televizyon dizisinde rol almıştır.
Tarık Akan, solcu siyasi görüşleriyle de biliniyordu. 12 Eylül 1980 darbesinin ardından Almanya’da yaptığı bir konuşma nedeniyle yurda dönüşünde tutuklandı ve yargılandı; bu süreçte 2.5 ay hücre hapsi cezası aldı. Yaşadıklarını “Anne Kafamda Bit Var” isimli kitabında anlatmıştır. 1991 yılında Bakırköy’deki Taş Mektep adlı özel ilkokulun kurucu ortaklarından biri oldu.
1986 yılında Yasemin Erkut ile evlendi. Bu evlilikten Barış Zeki (d. 1986) ile ikiz olan Yaşar Özgür ve Özlem (d. 1988) adında üç çocuğu dünyaya geldi. Çift, 1989 yılında boşandı.
Türk sinemasının en önemli aktörlerinden biri olan Tarık Akan, akciğer kanseri tedavisi görürken 16 Eylül 2016 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti. Cenazesi Teşvikiye Camii’nden kaldırılarak Bakırköy Zuhuratbaba Mezarlığı’na defnedildi.
