Tıp Bilimcisi, Akademisyen, Atatürk Araştırmacısı, Yazar (1937–2011)
Prof. Dr. Utkan Kocatürk, 1937 yılında Gümüşhane’de dünyaya geldi. Babası, Cumhuriyet dönemi edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Yedi Meşaleciler topluluğu üyesi şair ve edebiyatçı Vasfi Mahir Kocatürk, annesi ise Nezahat Hanım’dır. İlköğrenimini İzmir’de, ortaokul ve lise öğrenimini Ankara’da tamamlayan Kocatürk, 1961 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olarak tıp doktoru unvanını aldı.
1967 yılında uzmanlık eğitimini tamamlayan Kocatürk, 1973 yılında doçent, 1979 yılında ise profesör unvanlarını aldı. Ankara Üniversitesi ve Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültelerinde uzun yıllar öğretim üyeliği yaptı. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Kürsü Başkanlığı görevini üstlendi. Aynı zamanda, bu üniversitede kurulan Atatürk Devrimleri Enstitüsü’nün kurucu müdürü olarak görev yaptı.
Tıp alanındaki çalışmaları kadar, yakın dönem Türk siyasi tarihi, Atatürkçülük ve inkılâp tarihi üzerine yaptığı bilimsel araştırmalarla da tanındı. Açıklamalı tıp terimleri sözlükleri, hem tıp dünyasına hem de dil bilimi alanına katkı sağlayan önemli eserlerdendir.
15 Ekim 1981’de Danışma Meclisi Üyesi olarak Erzurum’dan seçilerek yasama görevine katıldı. 1983 yılında ise Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı’na atanarak bu kurumun ilk kurucu başkanı oldu. Başkanlık süresince kurumun yapısal ve içeriksel gelişimine büyük katkı sağladı; belge arşivlerinin oluşturulması, özellikle de Şevket Rado yönetimindeki Hayat Mecmuası belge ve fotoğraf koleksiyonunun kuruma kazandırılması onun döneminde gerçekleşti.
1 Ocak 1992 – 19 Temmuz 1993 tarihleri arasında Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı olarak da görev yapan Prof. Dr. Kocatürk, bu dönemde Atatürk ve Cumhuriyet değerleri üzerine yapılan bilimsel üretimin teşvik edilmesinde önemli rol oynadı. 14 Ekim 1993’te Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı görevinden ayrıldı.
Prof. Dr. Utkan Kocatürk, 12 Mart 2011 tarihinde vefat etti. Hem tıp dünyasında hem de tarih araştırmaları alanında iz bırakan bir bilim insanı olarak anılmaktadır. Gerek akademide yetiştirdiği öğrenciler, gerekse eserleriyle Türk bilim ve kültür hayatında kalıcı bir etki bırakmıştır.
