Süleyman Faik SUNGURLU
(1893 – 1962)
İdareci – Eğitimci – Şair – Musikişinas
Süleyman Faik Sungurlu, 1 Temmuz 1893 tarihinde Gümüşhane’nin Hasanbey Mahallesi Latifli Semti’nde dünyaya geldi. Babası Sungurluzade Mahmut Razi, annesi Müezzinoğullarından Nazife Hanım’dır. Türkiye Cumhuriyeti’nin önemli devlet adamlarından Mahmut Oltan Sungurlu’nun babasıdır.
İlk öğrenimini Gümüşhane mahalle mektebinde ve Torul Sübyan Mektebi’nde tamamladı. Ardından Gümüşhane Rüştiyesi’nden henüz 12 yaşındayken mezun oldu. Gümüşhane’de açılan İdadi’ye (lise) devam ederek oradan da başarıyla mezun oldu. Trabzon Muallim Mektebi’ne dışarıdan fark dersleri vererek öğretmen oldu. Yaşının küçük olması nedeniyle yaşını büyüterek resmî görev yapabildi.
Öğretmenlik görevine Şiran’ın Söfker (bugünkü adıyla Evren) Köyü’nde başladı. Ardından Torul’un Büyükçit Köyü’nde bir yıl görev yaptı. 1914’te I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla Erzincan Yedek Subay Talimgâhı’na katıldı ve Şark Cephesi’nde savaştı. Çeşitli cephelerde görev aldı, birkaç kez yaralandı. 2 harp ve 1 liyakat madalyası ile ödüllendirildi.
Terhis sonrası İstanbul Hükümeti tarafından Yağmurdere Bucak Müdürlüğüne atandı. Kaymakamlık teklifini kabul etmeyip Gümüşhane’de hizmet vermeye devam etti. Kale Bucak Müdürlüğü görevini yürüttüğü sırada İstiklâl Savaşı başladı. Bu kez de cepheye koştu. Mudanya Mütarekesi’ne kadar süren savaşta büyük yararlıklar gösterdi. İstiklâl Madalyası ile taltif edildi, Üsteğmen rütbesiyle onurlandırıldı.
Savaş sonrası kamu görevine döndü. Kürtün ve Bayburt’un Hart (bugünkü Aydıntepe) bucaklarında müdürlük yaptı. 1939’da Amasya Seferberlik Müdürü, 1940’ta Gümüşhane Seferberlik Müdürü olarak atandı. Ardından Gümüşhane Nüfus Müdürlüğü görevini üstlendi ve 1953 yılına kadar kamu hizmetinde bulundu. Dönem dönem Gümüşhane Vali Muavinliği, Hukuk İşleri Müdürlüğü (o dönemki adıyla “Mektupçuluk”) ve vekaleten Bayburt Kaymakamlığı gibi sorumluluklar da üstlendi. Gümüşhane Belediye Başkanlığı görevini de yürüttü.
Emekli olduktan sonra Gümüşhane Demokrat Parti İl Başkanlığı görevinde bulundu. 16 Eylül 1962 tarihinde Gümüşhane’deki konağında vefat etti. Mezarı Özcan Mahallesi Aile Kabristanlığı’ndadır.
Süleyman Faik Sungurlu, yalnızca bir idareci değil, aynı zamanda güçlü bir halk aydınıydı. Divan ve halk şiiri geleneğine hâkim bir şairdi. Toplumsal olaylara duyarlı, halkın derdiyle dertlenen bir kalemdi. Halk arasında duyarlılığı nedeniyle zaman zaman “Marko Paşa” lakabıyla anılırdı.
Gümüşhane’nin gelenek ve göreneklerine dair türküler derlemiş, şiirleri ve yazıları Gümüşeli, Demokrat Gümüşhane ve Kuşakkaya gibi yerel gazetelerde yayımlanmıştır. Şiirlerinde hem klasik hem halk edebiyatı üslubunu başarıyla birleştirmiştir. Özellikle 1937 yılında Bayburt’un bazı köylerinde yaşanan tifo salgını üzerine yazdığı “Arzuhal” adlı şiiri, onun hem halkçı yönünü hem de sosyal duyarlılığını göstermektedir.
Ayrıca keman çalacak kadar musikiye düşkün, güçlü bir hatip ve nüktedan bir kişiliğe sahipti. Bulunduğu ortamlarda hoş sohbeti ve gönül zenginliği ile herkesin saygısını ve sevgisini kazanmıştı.
Süleyman Faik Sungurlu’nun üç oğlu ve dört kızı vardı. Şiirleri ve türküleri oğlu Mahmut Oltan Sungurlu tarafından kitaplaştırılarak kalıcı hale getirilmiştir. Onun şiir dili; incelikli, içten ve halkla iç içe bir edebiyat anlayışının örneğidir.
ARZUHÂL
1937 Tifo Salgını Üzerine
Tanrı’mız arzuhal eylerim sana
Melekül mevtinden rivayetim var
Ba’sü badelmevte inandım amma
Zalimin zulmünden şikâyetim var
Bu kimin güllesi kimin topudur?
İhtiyara gence mekik dokutur
Haccacı zalime rahmet okutur
Esrari hikmetten hikayetim var
Bu nasıl terazi bu nasıl vezin?
Âlemi sarmada bir kara hüzün
Ne oğul bıraktı ne gelin kızın
Günde bir yetime vesayetim var
Nice mamureler oldu virane
Baykuşlar etmede şimdi terane
Gül gonca vermeden döndü hazane
Yedi köyde bugün velayetim var
